Tokinao

« Resaka teny malagasy hatrany. | Main | Fianarana Solfa voalohany eto @ aterineto! »

Ria-drano Lilia, ao Ampefy.
2008/10/24,23:01

Ria-dranon'i Lilia, ao Ampefy (« Chute d’eau de la Lili » ao Ampefy). (lahatsoratra tranainy nosoratako t@ 30/03/06. Noho ny tsy fisian'ny fanamarihana sy ny mpanao fanamarihana tamin'izany dia indro averiko avoaka Smile hihihi. Ataoko fa azonareo 'zany ny zavatra andrasako aminareo a! Cool)

 

Aiza tsara hoe e Wink: Toerana iray any amin’ny faritr’i Soavinadriana ity hitantsika amin’ny sary ity, izany hoe eto Madagasikara fa tsy any ivelany akory. Sahabo ho antsasak’adiny tsy hidirana ao an-tanànan’Ampefy, raha mandeha fiara avy ao Antananarivo ianao, no misy azy ity. “Chute d’eau de la Lili” no anarana nomen’ny frantsay azy, ary nataon-dry zareo mpanjanaka ho toeram-pitsangatsanganana izy io fahiny. Tanàna kely ambanivohitra  ny tanànan'i Riakan-dranon’i Lilia (io no andikàko ny anarany amin’ny teny Malagasy),  zara raha ahitana tafo miisa 20 ao. Toy ny ambanivohitra rehetra ao afovoan’tanin’i Madagasikara dia trano bongo tafo bozaka no ipetrahan’ny mponina ao. Tongan’ny fiara tsara ity tanàna ity na dia misy lavadavaka maro aza ny arabe mankany.

Ria-drano toy inona : Ao antsimokelin’ny tanàna no ahitàna ny ria-drano ( na “chute d’eau” hoy ny frantsay ) izay tsy “ampoizina”. “Tsy ampoizina” satria anaty lohasaha iray no misy azy, ka raha tsy manantona akaiky ianao dia tsy hahita azy. Tsy ampoizina koa satria rehefa tafidina ao anatin’ity lohasaha ity ianao dia ho talanjona tokoa :
Voalohany, dia hanaitra anao ny fisasasasan’ny rano tsy an-kitsahatra, izay ateraky ny fianjeran’ny rano. Mahatratra  40 metatra eo ho eo izany fidoboky ny rano izany ka tsy mahagaga raha hankarenin-tsofina ny feo avoakany. Etsy ambany kosa dia misy rano tony, izay mangatsakatsaka, ary mitoetra eo ambonina fasika. Iza no tsy haniry hikasika izany rano izany raha vao mahita fangatsakatsahany. Eo afovoan-drano koa dia misy tany kely (nosy) anirian’ny bozaka. Ka na iza na iza mitsidika ny Ria-dranon’I Lilia dia  haniry ny ho eo amin'ity tany kely ity avokoa. Tsy sarotra loatra anefa ny mankeny satria tsy lalina ny rano. Ka dia firobohan-drano ambonikelin’ny lohalika no tsy maintsy atao mba ahatongavana eny. Tandremo anefa fa na dia tony aza ny rano dia mikorina ihany ka mety handavo ny ankizy, ny vato moa malama izay tsy izy.


Fa iza aloha ireo amin'ny sary e hihihi :  Tamin’ny 28 novambra 2003, teo afovoan’ny nosikelin’ny riadranon’I Lilia no nakanay io sary lehibe etsy ambony io. Izahay 15 mianadahy ao amin’ny sampana “indostria ara-pambolena sy ara-tsakafo” ( na “ Industries agricoles et Alimentaires” ) ao amin’ny “Agro” izay niaraka amin’ny mpampianatra anay no tany.


Mahalasa saina : na dia toerana mahafinaritra aok’izany aza ity ria-dranon’i Lilia ity dia zara raha fantatry ny olona. Maro ny olona izay monina ao ampefy ao na ao Analavory ao no tsy mahalala akory ny fisian’ity toerana ity. Araka ny resaka natao amin’ny tompon-tany moa dia tena vitsy mpitsidika izy izy ity; ary ny an-kamaroan’ny mpitsidika dia vahiny avokoa. Koa lasa ihany ny eritreritra hanao hoe : mba fantatsika Malagasy tsara ve ny haren’ity tanintsika ity sa dia ho ambakain’ny vahiny isika amin’ny fahafantarana izany ? Mampalahelo sy mahatalanjona ihany izany zava-misy izany satria ny vazaha indray ve no avelantsika haka tombony voalohany amin’izany harena izany. Etsy an-daniny kosa anefa dia tsy omen-tsiny ramalagasy satria mbola tsy mibahan-toerana lehibe loatra eo aminy izany fialam-boly izany. Ny fitadiavam-bola aloha no laharam-pahamehana araka ilay fiteny hoe : “ny mahasoa aloha vao ny mahafinaritra”. Fa dia voatery ho samy hafa tokoa ve anefa ity mahasoa sy mahafinaritra ity ?

“Tsia” avy hatrany no tonga ato an-tsaiko raha mahita ny ria-dranon’i Lilia aho. Toerana heveriko fa azo ampidiram-bola tokoa ity ria-drano ity raha trandrahina, ohatra avadika ho toeram-pitsangatsanganana andoavam-bola (“espace touristique payant ) toy ireo toeran-kafa maro eto amin’ny nosy ( Joffre ville any Antsiranana na koa Tsimbazaza ao Imerina, sns. ). Sitrany ahay mba vola miditra kely, na dia ho an’ireto tantsaha vitsivitsy monina eo akaikin’ny rano aza. Ekeko anefa fa tsy mora izany satria mitaky zavatra maromaro : fiaraha-miasa amin’ny tompon’andraiki-panjakana ( fokontany, firaisana, sns. ) satria moa dia harem-pirenena izy ity fa tsy an’olo-tokana, fananana vola ho enti-miainga ( mba hamefena sy hanolokoloana ny toerana ohatra ), ary zavatra hafa koa.


 Ny lahatsoratra hiseho manaraka dia :  

hitondrany lohateny hoe : "Fambolem-bary tsy ao anaty rano hoe?" Dia ahoana izany ilay ohabolana manao hoe : “vary sy rano, an-tsaha tsy mifanary …” : lahatsoratra miresaka ny fomba fambolem-bary tsy anaty rano izay ampiharina any Ampefy sy faritra hafa mahalana eto amin’ny nosy.

 (nivadibadika ny taona, fa dia tsy vita io lahatsoratra io hihihi. ialàn-tsiny e hihihi). ra6Toky moa dia izay ihany : be ny tiana atao fa ny hoza-pe no tsy ampy Laughing.

Hevitra

Comment Icon

Nisotra nizara o, mahafinaritra marina izy 'zany. Atao anaty pgm ny fitsidihana any @ manaraka :)

efa nametraka hevitra za 'zay fa tsy namaky fotsiny com d'hab hi!hi!hi!

ps: ary ataoko fa i ..., le sary raha jerena tampoka :)

Posted by: pitou at 2008/10/25, 11:28
Comment Icon hehehe

>>>pitou : misaotra e! ataonao fa ho i Tokinao ve? ;)

Posted by: Tokinao at 2008/10/25, 11:31
Comment Icon

Tokinao,
Mahafinaritra ny mijery sy mamaky ny blaoginao.
Marina mihitsy izany fa mbola betsaka ny malagasy tsy mahafantatra fa misy an'ireny toerana sarobidy ireny.
Izay manana interinety dia mahafantatra, nefa moa ahoana no ahafan'ny maro ahazoana an'io? Ary mahagaga koa anie ny fahitana fa mbola trano bongo no an'ireo mponina eo akaikin'ny Ria-drano Lilia.

Posted by: mangamaso at 2008/10/25, 13:27
Comment Icon

hita tsara ny soratra e! misaotra fa voaray ny hafatra

Posted by: news2dago at 2008/10/25, 13:54
Comment Icon

Fantatro ny fisiany fa saingy tsy mbola nandeha tany za na ny indray mandeha aza, ny t@ mbola kilonga tsy kotiana.

Ataoko fa efa be mpitsidika kosa izy io ankehitriny satria tao ho ao dia betsaka ireo fety isan-karazany karakaraina any rehefa andro paska, pantekoty sns.

Efa lasa toerana fandehananan'ny maro avy ao antananarivo izy ankehitriny. Sa?

Posted by: maintikely at 2008/10/25, 19:51
Comment Icon

Misaotra fa tsara ny sary !

Raha manaraka ny renirano mandritra ny 30min ianareo dia hahita ny Ria-drano faharoa :D

Ankoatr'izay, olona nifindra monina avy any Taolagnaro tamin'ny andron'ireo mpanajanaka io tanàna akaikin'io Ria-drano io.

Posted by: tomavana at 2008/10/26, 07:52
Comment Icon

hay ve mpianatr'i Panja e i tokinao e...

ary hono hoa tao be bilarizozy be hono any ampefy...

tafiditra ao amin'nio be bila io ve ny rano avy eo amin'ity Lilia ity?

Posted by: finoanaranoray at 2008/10/26, 08:50
Comment Icon Itasy

finoanaranoiray ==> Marina ny voalazanao. Anisan'ny toerana misy an'ireo sifotra mitahiry ny parazitan'ny bilharziose tokoa ny farihin'Ampefy.
Ny rano mihandrona tsy dia misy courant matanjaka firy mantsy no tena fonenan'izy ireny. (Indrindra moa raha toa ka ao no ivalalan' ny rano maloton' ireo mponina manodidina eo).
Efa nisy études nataon' ny Institut Pasteur de Madagascar mikasika an'io.

Posted by: inaivo-koely at 2008/10/26, 10:18
Comment Icon

>>>>Tomavana : hay misy an'izany ria-drano faharoa 'zany ; ka dia misaotra nanamarika. Ilay hoe "fiavian'ny mponina ao" dia efa reko tokoa hoe avy any Atsimo.

Mba nikaroka teto amin'ny aterineto moa zah ka nahitàko sary tokoa ilay ria-drano faha-2n'i Lily

Misy mpiblaogy hafa koa naka sary tany vao t@'ity taona 2008 ity ary dia nahazo sary tsaratsara kokoa :)

>>>>Finoanaranoray : mpianany tokoa 'ka :).
>>>>Finoanaranoray, inaivo-koely : marina tanteraka. Misy riska ihany ao (na dia kely noho ny farihin'Ampefy sy Itasy aza). Ny rano miandrona mantsy no ahitàna ilay karazan-tsifotra (escargot) ipetrahan'ny "sokoraty" [mba nahaliana ahy ny nikaroka ny dikan'ny bilarzozy sy ilay kankan-kely mahatonga azy ka dia nampiasaiko hihihi]. "Misy riska" satria ny ranon'Itasy sy Ampefy ihany no mivarina any amin'ny reniranon'i Lilia. Ny mponina any moa, na dia izany aza dia miaina amin'io rano io : manjono, misaka amalona, sns.

Koa tandremo ihany tokoa 'zany e hihihi.

Posted by: Tokinao at 2008/10/26, 10:30
Comment Icon

zany hoe tsy azo hilomanosana izany le izy fa marivo kely??

dia ahoana ny fika @ le resaka sorokaty? microba moa izy io sa zavatra azo sivanina hoe any @ entree an'le rano? ilay sifotra no tiako tenenina :)

sinon tena tokony atao toerana fivoan'ny ol tokoa... asiana hotely na otr'zany, jiro sy rano eo manodidina eo dia efa trasy fanaovana week-end sa ahoana? :P

Posted by: simp at 2008/10/26, 21:00
Comment Icon tsy azo 'ka

simp>>> Ny ety amin'ny sisiny aloha dia marivo fa ilay eo ambanin'ny rano misasasasa no mety ho lalina be ... nefa eo tsy tsara ilomanosana fa toa hampatahotra ihany 'ko. (misy "tadion-drano" be [tourbillon]). Ilay resaka takilodrano (bilarzôzy) moa etsy andaniny tsy mampandry ny saina.

-----------Mba hitako tato sy tato ka zaraiko -----------
Ny takilodrano dia aretina avy amin'ny kakam-pisaka ("ver" fa tsy "mikrôba" akory) atao hoe "sorokaty". raha tsotsorina ny momba azy dia izao (lasa resaka bilarzôzy ndray zany zao 'ko hihihi) :
- any anaty rano any, ny atodina-"sorokaty" rehefa foy dia manome zana-tsorokaty mbola tsy matoy ("larve") : "miracidium" no anarany.
- miditra anatina sifo-drano miandrona izy io, ary mihamatoy ao. Rehefa mihamivoata ao izy dia lasa "furcocercaire" no fiantsoana azy (afa-po teto ny teny malagasiko hihihi).
- koa io "furcocercaire" io no miditra amin'ny hoditry ny biby mampinono (mammifère) rehefa miroboka na mikasika an'ilay rano misy sifotra ilay biby. Ny olona koa dia afaka idirany.
- midirta @ hoditra àry izy io, mihazo ny lalàn-drà. Manome lahy sy vavy ho azy, ary manatody maro be (telo volana aorian'ny nidirany @ olombelona vao mitranga ity fanatodizana ity).
- mahatratra 300 isan'andro ny atodiny, ka miteraka aretin-kibo, rà any amin'ny diky sy fivalanan-drano. izany atody izany, rehefa tafavoaka amin'ny olom-belona dia mitady sifotra indray.

Marihiko fa andro vitsy (1 na 2) aorianan'ny nidiran'ilay "furcocercaire" dia efa mety hisy fanaviana, sy harary an-doha ilay olona.
-----------------------------

Koa ny lesonay taloha dia ny hoe : raha te hisoroka ny "takilodrano" dia aza ariana hiely ny diky. Ary faharoa, miompia biby mpihinana sifotra ao anaty rano (ohatra : ganagana, sns).

Fa ilay izy aloha dia tsy azo sivanina e! kely batitaka :) le atodina sorokaty.

Tsy hoe lasa dokotera raToky fa dia ny eto @ aterineto ihany no tanteriko eto.

Posted by: Tokinao at 2008/10/27, 22:48
Hampiditra hevitra

E-mail me when comments occur on this article
 
Atolotry ny Blaogy.com sy Lifetype